Stara mapa świata z geografią roślin, Edynburg, ok. 1845

Na tym arkuszu współistnieją dwa obrazy. U góry pięć profili górskich – Andy, Teneryfa, Himalaje, Alpy i Pireneje, Laponia – od podnóża po granicę śniegu pokrywa roślinność właściwa poszczególnym wysokościom. Poniżej znajduje się mapa świata pokolorowana według regionów roślinnych. Tytuł wymienia źródła: Geographiæ plantarum Lineamenta, auct. A de Humboldt [zarys geografii roślin, według A. de Humboldta], EXTENDED FROM THE DESIGNS OF PROF.R BERGHAUS BY A.K.JOHNSTON, F.R.G.S.

Alexander Keith Johnston (1804–1871) w 1826 roku został w Edynburgu wspólnikiem swego brata Williama jako sztycharz; arkusz jest podpisany Engraved by W. & A.K. Johnston. W przedmowie do The Physical Atlas, datowanej na kwiecień 1848 roku, Johnston podziękował Alexandrowi von Humboldtowi, „z którego sugestii dzieło zostało podjęte”, i zaznaczył, że z trzydziestu map piętnaście zaprojektował Heinrich Berghaus, autor Physikalischer Atlas. Dictionary of National Biography nazywa go „pierwszym atlasem fizycznym, jaki kiedykolwiek wydano w Anglii”.

Atlas ukazywał się najpierw w zeszytach – według prospektu z 1845 roku po trzy mapy w zeszycie, w cenie jednej gwinei, co drugi miesiąc – zanim William Blackwood & Sons wydali go w 1848 roku w jednym tomie. Ta odbitka nosi adres wydawniczy Edinburgh; John Johnstone, W. & A.K. Johnston and Cowan & C.o _ Glasgow; James Lumsden & Son.; National Library of Scotland odnotowuje swój egzemplarz, arkusz o wymiarach 71 × 60 cm, pod nazwiskiem Blackwooda, 1848. Wellcome Collection katalogizuje ten obraz z wydaniem z 1845 roku nakładem J. Johnstone’a, „Specimen number. Pt. I only.”, choć prospekt z 1845 roku nie wymienia geografii botanicznej w pierwszych dwóch zeszytach.

Obok każdej góry rośliny umieszczono na wysokościach, na których się kończą – Limit of Great Trees, Upper Limit of Pinus Deodara – wraz ze średnimi temperaturami rocznymi i ich skrajnymi wartościami. Wymienieni są także wspinacze: na Chimborazo Humboldt, Bonpland, Montufar, 23 June 1802. 19,286 f.t, a nad nimi Boussingault & Hall, 16. Dec. 1831. 19,695 f.t; na Mont Blanc D. Paccard 8. Aug. 1786 first ascent.

Andy w profilu: Chimborazo z wysokością osiągniętą przez Humboldta, Bonplanda i Montufara 23 czerwca 1802 roku oraz przez Boussingaulta i Halla 16 grudnia 1831 roku, palmy u podnóża, Quito i Meksyk na uprawnym zboczu

Mapa świata dzieli ląd na SCHOUW’S TWENTY FIVE PHYTO-GEOGRAPHIC REGIONS. Duński botanik Joakim Frederik Schouw opublikował w 1823 roku to, co Den Store Danske nazywa pierwszymi mapami proponującymi podział Ziemi na królestwa roślinne. Każdy region nosi nazwę od swoich roślin i jest zestawiony z badaczem jego flory: Saxifrages & Mosses z Wahlenbergiem, Medicinal Barks z Humboldtem.

Klucz do dwudziestu pięciu regionów fitogeograficznych Schouwa, od Saxifrages & Mosses (Wahlenberg) po Nową Zelandię (Forster), z każdym kolorem przyporządkowanym regionowi na mapie

Na co zwrócić uwagę na arkuszu

Lewy górny róg: szczyty narysowane wyżej niż Chimborazo – Nevado de Sorata 25,250 f.t i Nevado de Illimani 24,200.
Prawy górny róg: Proportional Curves of the MONOCOTYLEDONES to the DICOTYLEDONES on the Swiss Alps; by Osw. Heer., z osobnymi liniami dla Limestone Alps i Granite Mountain.
Lewy margines: SYNOPSIS of the PHYTO-GEOGRAPHICAL REGIONS according to Schouw, 25 kluczy barwnych z nazwiskiem badacza obok każdego.
Na zachód od Europy: Polar Limits of Trees in Europe, linie biegnące od brzozy do drzew zimozielonych.
Prawy dolny róg mapy: NOTE o ułamkach w tabelach flor – jedna czterdziesta z 3880 gatunków w tropikalnej Ameryce daje 97 Labiatæ.
W panelach bocznych FORMS OF PLANTS: smokowiec z Teneryfy z drabiną opartą o pień oraz banian.

Polarne granice drzew w Europie: linie dla brzozy, sosny, dębu, buka, kasztanowca i drzew zimozielonych, z tabelami flory Wielkiej Brytanii oraz Niemiec i Szwajcarii

Własny arkusz Berghausa, Umrisse der Pflanzengeographie, datowany na 1838 rok (Gotha, Justus Perthes), znajduje się w David Rumsey Map Collection; nad mapą widnieją na nim rysunki roślinności w Andach, Himalajach i Alpach. Do wydania z 1856 roku Johnston i botanik Arthur Henfrey przerysowali ten temat jako tablicę 25, z regionami Schouwa. Wellcome Collection przechowuje atlas pod sygnaturą EPB/F/960 i udostępnia ten obraz, L0077829, z Public Domain Mark; Państwa plik powstał z tego skanu.

Wszystko o tym arkuszu: pełny opis

Wszystkie napisy na arkuszu

Całe liternictwo jest ryte. Napisy podano litera w literę, z wielkimi literami i interpunkcją arkusza; litery podniesione zapisano w linii po kropce (F.t, C.o, N.o), a ułamki jako 3880/40. Poza mapą świata wymieniono wszystko, co czytelne; na górach i na mapie – nagłówki, uwagi i większe nazwy. Łacina jest przetłumaczona w nawiasach kwadratowych.

Nad ramką: w lewym górnym rogu PHYSICAL ATLAS; w prawym górnym rogu PHYTOLOGY & ZOOLOGY N.o 1.
Tytuł, u góry na lewo od środka: OUTLINES OF BOTANICAL GEOGRAPHY. · THE DISTRIBUTION OF PLANTS IN A PERPENDICULAR DIRECTION, · in the Torrid, the Temperate & the Frigid Zones; · WITH INDICATIONS OF THE MEAN TEMPERATURE OF THE YEAR AND OF THE COLDEST AND WARMEST MONTHS. · (Geographiæ plantarum Lineamenta, auct. A de Humboldt) [zarys geografii roślin, według A. de Humboldta] · EXTENDED FROM THE DESIGNS OF PROF.R BERGHAUS · BY A.K.JOHNSTON, F.R.G.S.
Nagłówki gór od lewej do prawej: ANDES, TENERIFFE, HIMALAYA, ALPS & PYRENEES, LAPLAND; po lewej pionowa skala z nagłówkiem English Feet, po prawej druga: English Feet 10,000, 5,000, 0, z napisem Level of the Sea.
Andy: Nevado de Sorata 25,250 f.t Lat. 16° 10′ S.; Nevado de Illimani 24,200 Lat. 16° 40′ S.; Volcano of Aconcagua 23,200 Lat. 32° 13′ S. (Chile); Chimborazo 21,420 f.t Lat. 1° 21′ S. (Quito); Boussingault & Hall, 16. Dec. 1831. 19,695 f.t; Humboldt, Bonpland, Montufar, 23 June 1802. 19,286 f.t; Cotopaxi 18,880 f.t Lat. 0° 41′ S.; Popocatapetl 17,716 f.t Lat. 18° 59′ N. (Mexico); Probable Limit of snow on Aconcagua; Limit of Great Trees 61°; Cinchonæ, Tree ferns, Palm, Maize, Hordeum; miasta Quito, Mexico, Potosi.
Teneryfa: Peak of Teyde 12,182 f.t Lat. 28° 17′ N.; Viola cheiranthifolia, Cytisus fragrans, Pinus canariensis, Lauri (Laurel); 41° covered with snow 3 months in the year; 50° 1 month snow; Occasional snow; Laguno, Orotava C.M. 64° W.M. 79°.
Himalaje: Dhawalagiri 28,000 f.t Lat. 28° 40′ N.; Jewahir 25,749 f.t Lat. 30° 22′.; Purgeool 22,488. Lat. 31° 53′; Cap.t A. Gerard highest station on Purgeool Oct. 1818. 19,411 f.t; Upper Limit of Pinus Deodara, Upper Limit of Pinus Neoza, Snow disappears before the rainy season. Tropical vegetation ceases, Below this point Snow is Unknown; Kedarnath Temple, Budrinath Temple, Cashmere, Saharunpore, Jungle.
Alpy i Pireneje: Mont Blanc 15,810 Lat. 45° 50′ N. z napisem D. Paccard 8. Aug. 1786 first ascent.; Monte Rosa 15,155 f.t Lat. 45° 56′.; Zumstein 1820. 13,992 f.t highest point attained.; Col du Geant 11,146 f.t De Saussure 3, to 19 July, 1788; Vincent, Aug. 1819. 10,800 f.t highest habitation in Europe during 2 Months; Pic Nethou 11,168 f.t Lat. 42° 38′ N.; Mont Perdu 10,950 f.t Lat. 42° 40′ N.; Hosp. G.t S. Bernard, Briançon 4,284 f.t, Breuil Vil. 6,586 f.t (on M.t Cervin), Gavarnie 4,732 f.t.
Laponia: Sutitelma 6,175 f.t Lat. 67° 5′ N.; Salix herbacea S. lanata (Willow), Betula alba 27° (W.M. 55°) (Birch), Pinus sylvestris 31° (Scotch fir).
Pod górami: TORRID ZONE, LAT. 0°–10° (Humboldt, Bonpland, Pentland.) · LAT. 27°½–28°½ (Buch, Smith) · TEMPERATE — LAT. 29°–32° — ZONE (Herbert, Gerard, Wallich, Govan, Royle.) · LAT. 42°–46° N. (Wahlenberg, Buch, Schouw, Ramond, De Candolle.) · FRIGID ZONE LAT. 68° N. (Buch, Wahlenberg).
Prawy górny róg: Proportional Curves of the MONOCOTYLEDONES to the DICOTYLEDONES on the Swiss Alps; by Osw. Heer., siatka od 14 do 25 Per Centage of the Dicotyledones oraz od 0 do 9000 F.t, z krzywymi Limestone Alps i Granite Mountain schodzącymi się przy Level Land. Pod nią: NOTE Mean temperature expressed thus, 53° Temperature of the coldest month (C.M. 61°) „ „ warmest „ (W.M. 79°) Names of places &c not botanical are engraved in light characters as Quito.
Lewy panel: SYNOPSIS of the PHYTO-GEOGRAPHICAL REGIONS according to Schouw., kolumny (Region of) i (Explored by), 25 ponumerowanych kluczy barwnych: 1 Saxifrages & Mosses – Wahlenberg; 2 Umbelliferæ & Cruciferæ – Linnæus; 3 Labiatæ & Caryophylleæ – De Candolle; 4 Asters & Solidagos – Michaux; 5 Magnolias – Pursh; 6 Camellias & Celastraceæ – Kämpfer; 7 Scitamineæ – Roxburgh; 8 (Emodic Region) – Wallich; 9 The Asiatic Islands – Rienwardt; 10 Upper Java – Blume; 11 Polynesia – Chamisso; 12 Balsam Trees – Forskal; 13 Deserts – Delile; 14 Tropical Africa – Adanson; 15 Cactuses & Peppers – Jacquin; 16 Table-land of Mexico – Bonpland; 17 Medicinal Barks – Humboldt; 18 Escallonias & Calceolarias – Ruiz & Pavon; 19 West India Islands – Schwartz; 20 Palms & Melastomaceæ – Martius; 21 Arborescent Compositæ – S.t Hilaire; 22 Antarctic Region – D’Urville; 23 Stapelias & Mesembryanthema – Thunberg; 24 Eucalyptus & Epacridaceæ – Brown; 25 New Zealand – Forster.
Pod nim: Explanation. Distribution of the family of Palms. · Regions of the Genus Pinus (Pines). · Distribution of the Genus Erica (Heath).; następnie FORMS OF PLANTS: Magnolia, Asters & Solidagos, Pinus canariensis (the Canary Pine), Dracæna Draco (Dragon-tree Teneriffe).
Prawy panel: GRAPHICAL STATISTICS of the most important FAMILIES OF PLANTS. The scale expresses the percentage of all Phanerogamæ., skala od 0 do 14 naprzeciw napisów FRIGID ZONE, TEMPERATE ZONE, TORRID ZONE; niżej FORMS OF PLANTS: Cocos-nucifera (Cocoa-nut Tree), Saxifraga flagellaris, Tree Fern, Bromelia, Tillandsia (Pine Apple Tribe), Ficus Indica (The Banyan Tree).
Tytuł mapy, w lewym dolnym rogu: THE GEOGRAPHICAL DISTRIBUTION OF PLANTS according to HUMBOLDT’S STATISTICS OF THE PRINCIPAL FAMILIES & GROUPS; SCHOUW’S TWENTY FIVE PHYTO-GEOGRAPHIC REGIONS, and the distribution of the FAMILY of PALMS and the GENERA PINUS (PINE) & ERICA (HEATH).
Mapa, w prawym dolnym rogu: NOTE The fractional numbers express the proportions of Single Plant families to the entire Phanerogamæ — Example; in the Flora of Tropical America the Labiatæ have the quotient 1/40 indicating that this family forms a fortieth part of all the Phanerogamæ of that region, consequently that it consists of 97 Species (3880/40 = 97).
Tabele flor na mapie: Flora of North America (Phanerogamæ 2890 Species), Flora of Lapland (Phan. 496. Spec.), Flora of Great Britain (Phanerogamæ 1517 Species. (England 1370 Sp. Scotland 1155 Sp.)), Flora of Germany & Switzerland as representing the temperate zone of the Old World. (Phanerogamæ 3413 Sp.), Flora of Tropical America (Phanerogamæ 3880 Species.), Flora of Tropical Africa (Phanerogamæ 573 Sp., (All the others as in America)), India & Tropical Australia.
Mapa, duże nazwy i linie: PACIFIC OCEAN, ATLANTIC OCEAN, INDIAN OCEAN, POLYNESIA; Arctic Circle, Tropic of Cancer, Equator, Tropic of Capricorn; Polar Limits of Trees in Europe z napisami Birch, Pine, Oak, Beech, Chesnut, Evergreen Trees; nazwy regionów, takie jak Saxifrages 1 & Mosses, Umbelliferæ 2 & Cruciferæ, Pinus Abies, Phœnix dactylifera, Palms & Melastomaceæ, Arborescent Compositæ; liczby gatunków na wyspach, takie jak Melville I. Phan. 64 Sp., Mauritius Ph. 619 Sp., Norfolk I. 152 Phan.
Pod ramką: pośrodku Edinburgh; John Johnstone, W. & A.K. Johnston and Cowan & C.o _ Glasgow; James Lumsden & Son.; po prawej Engraved by W. & A.K. Johnston.

Niezgodności na samym arkuszu: Nevado de Sorata i Illimani są narysowane i opatrzone liczbami wyżej niż Chimborazo; Mont Blanc, Illimani, Aconcagua i Purgeool nie mają f.t po swoich wysokościach; Chesnut, Popocatapetl, Rienwardt, Sutitelma, Sierra Leoné, Guatimala i MANTCHOURIA to pisownia arkusza.

Wydania i inne znane egzemplarze

Wellcome Collection, EPB/F/960 (źródło tego pliku, obraz L0077829): The physical atlas, skatalogowany pod nazwiskiem Heinricha Berghausa wraz z A. K. Johnstonem; Edinburgh: J. Johnstone, 1845; 6, 2, 4 strony, mapy barwne, folio; „Specimen number. Pt. I only.”; Public Domain Mark. Rekord nie wymienia mapy botanicznej.
Wellcome Collection, EPB/F/961: The physical atlas, Divisions I–IV, London: W. Blackwood & Sons, 1849; 4 części, 30 podwójnych map barwnych, folio.
National Library of Scotland, EMW.X.249: Outlines of Botanical Geography, Edinburgh: William Blackwood & Sons, 1848, z The Physical Atlas, „opartego na Physikalischer Atlas profesora H. Berghausa”; 1 mapa, kolorowa, 65 × 55 cm na arkuszu 71 × 60 cm.
David Rumsey Map Collection, 12509.080 (oglądany przez jego kopię w Internet Archive): The Geographical Distribution of Plants. Outline of Botanical Geography …, Edinburgh, William Blackwood, karta tytułowa z datą 1850; 51 × 60 cm; rekord podaje, że wydanie z 1850 roku jest pierwszym wydaniem z 1848 roku ze zmienioną jedynie datą, z rytymi, ręcznie kolorowanymi tablicami.
David Rumsey Map Collection, 0372.026: Geographical distribution of indigenous vegetation, autorstwa A. K. Johnstona i Arthura Henfreya, tablica 25 wydania z 1856 roku, adres wydawniczy z 1 maja 1854 roku; 52 × 60 cm; skala 1:91 000 000; Phillips 229; rekord zaznacza, że w tym wydaniu większość map jest litografowana w kolorze, lecz niektóre są nadal ryte.
David Rumsey Map Collection, 2515.048: Heinrich Berghaus, Umrisse der Pflanzengeographie, 5te Abtheilung: Pflanzengeographie, No. 1, Gotha, Justus Perthes, datowany na 1838 rok, ryty przez Johanna Carla Ausfelda; 34 × 44 cm; z wydania Physikalischer Atlas z 1849 roku.
Osher Map Library, rekord 149582: mapa świata z tym samym długim tytułem (statystyka Humboldta, dwadzieścia pięć regionów Schouwa, palmy, sosny i wrzosy), z The Physical Atlas of Natural Phenomena; rekord nie podaje daty ani wymiarów.
State Library of New South Wales: fragment egzemplarza z 1848 roku z podpisem tablicy „Phytology & Zoology No. 1”.
National Library of Ireland, LBR 5514 i JLB 5514: The physical atlas, Blackwood, 1848, 30 map, 57 cm.

Żaden z tych rekordów nie wymienia stanów tablicy. Nasz egzemplarz nosi adres wydawniczy Johna Johnstone’a, podczas gdy egzemplarze NLS i Rumseya z lat 1848 i 1850 są zapisane pod nazwiskiem Blackwooda; w żadnym z przejrzanych rekordów nie podano, w której części wydania z lat 1845–1848 arkusz ten pojawił się po raz pierwszy.

Wpisy katalogowe i źródła

Wellcome Collection EPB/F/960, obraz L0077829; National Library of Scotland EMW.X.249; David Rumsey Map Collection 12509.080, 0372.026, 2515.048; Osher Map Library 149582; National Library of Ireland LBR 5514.

Źródła opowieści i tego opisu: rekordy wymienione powyżej; przedmowa do The Physical Atlas (1848, zdigitalizowana przez e-rara); prospekt z 1845 roku (Internet Archive; Osher Map Library); Dictionary of National Biography, „Johnston, Alexander Keith (1804–1871)” i „Johnston, William (1802–1888)”; Den Store Danske, „florariger”.

Ten egzemplarz

Regiony roślinne mapy świata są pokolorowane jednolitymi laserunkami – bladoniebieskim, łososiowym, żółtym, szarym, zielonym, głęboko niebieskim, czerwonym i fioletowym – zgodnie z kluczami zestawienia; zbocza gór są zabarwione na zielono, pola śnieżne białe, z różem i błękitem u podstawy; poza kluczami barwnymi zestawienia panele boczne są niekolorowane.
Środkowa fałda biegnie przez środek arkusza, przez Himalaje i adres wydawniczy, z niewielkim nacięciem przy górnej krawędzi.
Papier jest równomiernie przyciemniony; jasnobrązowe plamy w górnym marginesie, jedna nad końcem PHYTOLOGY & ZOOLOGY N.o 1, druga przy środkowej fałdzie.
Marginesy są szerokie ze wszystkich stron, najszersze po prawej; na awersie arkusza, w zbadanej rozdzielczości, nie widać pieczątki ani odręcznego zapisu.

Państwa plik

Oryginał	Edynburg, ok. 1845, Wellcome Collection EPB/F/960, obraz L0077829; atlas in folio, rekord nie podaje wymiarów arkusza
Skan	cały arkusz 6971 × 5658 px; mapa w ramce kadrowania 5854 × 5120 px
Wydruk przy 300 dpi	mapa drukuje się do 49 cm, cały arkusz z marginesami do 59 cm
Do pobrania	sześć archiwów ZIP: cały arkusz, przycięty, 3:2, 4:3, 5:4 i ISO A
W każdym archiwum	jeden JPEG w 300 dpi, paszport restauracji w PDF, plik READ ME

Jak drukować

Przy 300 dpi mapa drukuje się do 49 cm. Proszę wybrać archiwum pasujące do ramy i zamówić matowy papier fine art, sRGB, bez automatycznej korekcji.
Gdzie wydrukować: drukarnie w pobliżu i sprawdzone ceny laboratoriów internetowych.

Źródło i prawa

Plik powstał ze skanu Wellcome Collection, oznaczonego znakiem Public Domain Mark. Rekord opisuje atlas jako mający „colour maps”, ale nie podaje ani techniki druku, ani sposobu kolorowania. W pakiecie nie ma pliku TIFF. Opis w katalogu: Wellcome Collection →

Każda mapa to skan prawdziwego arkusza z konkretnego archiwum — biblioteka, sygnatura i rok są podane. Nic nie jest generowane ani przerysowane.