Stara mapa świata — mapa Sanuda, faksymile Jomarda

Wszystkie napisy na arkuszu

Nazwy podano litera po literze, ze znakami skrótów z arkusza, umieszczonymi tak jak w standardowej transkrypcji; słowa w nawiasach kwadratowych to nasze rozwinięcie lub tłumaczenie. Arkusz czyta się ze wschodem u góry. Wymieniono tylko te nazwy, które można odczytać z pewnością w pełnej rozdzielczości skanu; wątpliwe litery pominięto, zamiast je zgadywać.

• Góra koła, wschód: finis Indie [koniec Indii]; legenda, która zaczyna się od India i kończy na iohīs pbri [kapłana Jana]; India magna [Indie Większe]; obok nich wschodnie morze usiane małymi owalnymi wyspami, z których żadna nie ma nazwy.
• Lewy górny róg, północny wschód Azji: hic regnū cathay [tu jest królestwo Kataju] wyraźnymi literami; druga, mniejsza legenda niżej, kończąca się na cathay; h[ic] stat magn[us] canis [tu jest wielki chan], obok rzeki; mōtes caspy [góry kaspijskie]; caspium mare [Morze Kaspijskie], narysowane jako morze zamknięte; Bacta.
• Obok yrcania: najdłuższa legenda na mapie, około dwudziestu wierszy skróconej łaciny; spośród jej słów można odczytać z pewnością mōtes caspios [góry kaspijskie].
• Ocean Indyjski, wzdłuż prawej strony: wyspy, wśród nich celta les i elfa rie, oraz pierścień małych owalnych wysp; na dalekim brzegu Ethyopia orientali[s] [wschodnia Etiopia].
• Afryka, w prawym dolnym rogu: egyptus, rozpisane litera po literze wzdłuż Nilu; Nubia; ethyopia īferior [dolna Etiopia]; Garamātia p.; na wybrzeżu p. bizacena i zeugis cartago [okręg Zeugis i Kartagina].
• Środek Morza Śródziemnego: tracia, macedōia i achaya po stronie europejskiej; Galacia i lidia w Azji Mniejszej; Sicilia; ystria u szczytu Adriatyku.
• Europa Północna, w lewym dolnym rogu: Riga, prucia [Prusy] i estonia nad Bałtykiem; w ramce na samym skraju Kareli īfideles [niewierni Karelowie]; w głębi lądu polonia i Boemia; za morzem Scania i dacia [Dania]; rzeka odra [Odra].
• Europa Zachodnia, u dołu koła: frācie [Francja] z burgūdia, picādia i nōmania; gascōia i pictauia; colonia, spira i basila; na Półwyspie Iberyjskim castela, aragon, catelōia i galicia; po stronie afrykańskiej maūtania i Numidia.

Różnice na samym arkuszu: Kataj jest wymieniony dwa razy, raz w legendzie wyraźnymi literami, a raz w mniejszej legendzie niżej. Nigdzie na arkuszu nie narysowano linii rumbowych.

Wydania i inne znane egzemplarze

• Bibliothèque de Genève, BGE Musée cartogr. 1/72 — ten egzemplarz. [Mappemonde de Sanudo], z Monuments de la géographie Jomarda, „publiés en fac similé de la grandeur des originaux par M. Jomard”, Paris: Duprat, [18--?], numer 13 w opisie; 1 mapa, średnica 34 cm; twórca w opisie: Sanutus, Marinus; skan w e-rara, Public Domain Mark.
• Bibliothèque nationale de France — atlas Jomarda jako całość, w jej katalogu datowany: Paris, Duprat, [1846–1862].
• Rękopisy: według Cortney Berg mapy znajdują się w dziewięciu z dwudziestu zachowanych odpisów księgi Sanuda. Berg bada odpis londyński, British Library Add MS 27376, który katalog British Library opisuje jako czternastowieczne mapy ilustrujące dzieło Sanuta o Palestynie.
• Wydanie drukowane: do 1911 roku całość Secreta fidelium crucis wydrukowano tylko raz, staraniem Bongarsa w 1611 roku, w Gesta Dei per Francos, według Encyclopaedia Britannica z 1911 roku.
• Stanford University Libraries: drukowana mapa świata według Pietra Vescontego z wydania Bongarsa z 1611 roku.

Opis nie podaje, który rękopis odtworzył Jomard, i żadne z powyższych źródeł go nie wskazuje; to, co tu powiedziano o rękopisach, opiera się na ich opisach.

Wpisy katalogowe i źródła

Bibliothèque de Genève: sygnatura BGE Musée cartogr. 1/72; opis e-rara 26117835, plik skanu 26117836; DOI 10.3931/e-rara-91509; pole daty w opisie brzmi 1800, a jego wpis w DataCite podaje jako język it, czyli włoski, podczas gdy napisy na arkuszu są po łacinie. Bibliothèque nationale de France: opis katalogowy atlasu FRBNF40701189. British Library: Add MS 27376.

Źródła historii mapy i tej dokumentacji: opis Bibliothèque de Genève w e-rara i jego wpis w DataCite; Encyclopaedia Britannica z 1911 roku, hasło o Marinie Sanucie; Cortney Berg, „Sanudo’s Vision, Vesconte’s Expertise, and the Ghost Hand: Reception of the Maps in the MS Additional 27376”, Material Culture Review 94 (2022); David Woodward, „Medieval Mappaemundi”, The History of Cartography, tom 1, rozdział 18; katalog British Library; Bibliothèque nationale de France o Jomardzie i jej opis atlasu; Royal Geographical Society of South Australia o swoim egzemplarzu atlasu; opis drukowanej mapy świata z 1611 roku w Stanford University Libraries.

Ten egzemplarz

Arkusz jest wydrukowany czernią i szarością na kremowym papierze, bez koloru: morza są zacieniowane falistymi liniami, a ląd pozostawiono niezacieniowany. Przez środek arkusza od góry do dołu biegnie zgięcie, a na lewo od niego słabsze, pionowe załamanie; przy górnej krawędzi, nad wyspami wschodniego morza, jest mała dziura w papierze. Na skanie archiwalnym naklejona kartka w lewym górnym rogu miała napis …me siècle., z odciętą pierwszą częścią, a obok niej ołówkiem napisano XIV; jedno i drugie usunięto z pliku do druku, a pod kartką pierścień Oceanu uzupełniono fakturą tego samego pierścienia. Szaroniebieskie tło wokół okrągłego arkusza jest tłem skanera, przywróconym ze skanu archiwalnego.