Strona główna/Katalog/Stare mapy świata/XIX wiek/Stara mapa świata — mapa Higdena, faksymile Jomarda

Stara mapa świata — mapa Higdena, faksymile Jomarda

Name: Stara mapa świata — mapa Higdena, faksymile Jomarda
Brand: Old Map Studio
SKU: ERARA26117936
Price: 14.9 USD
Availability: InStock

KOD: ERARA26117936

Napisz recenzję

$14⁹⁰

Ten produkt jest dystrybuowany w postaci elektronicznej ( plik do pobrania ).

Zapytaj o tę mapę

Opis

Stara mapa świata: mappa mundi Higdena w faksymile Jomarda

Świat ma na tym arkuszu kształt owalu. Otacza go ciemny pas Oceanu, a wschód jest u góry: słowo oznaczające wschód rozdzielono na górze pasa na Ori i ens, a pod owalem napisano Occidens, zachód. Na samej górze, nad rzeką Indus, stoją Adam i Ewa, a na drzewie między nimi widać małą postać o ludzkiej twarzy. Z narożników arkusza w stronę Oceanu dmą głowy wiatrów.

Adam i Ewa u góry owalu, na drzewie między nimi mała postać o ludzkiej twarzy, pod Ori i ens, nad Indus fluui(us). — Adam i Ewa u góry owalu, na drzewie między nimi mała postać o ludzkiej twarzy, pod *Ori* i *ens*, nad *Indus* *fluui*(us).

Etykieta nad mapą głosi N^o 84 XIV^me siècle, a opis biblioteczny nazywa mapę [Mappemonde d’Higden]. Ranulf Higden (ok. 1280–1364) według Britanniki złożył śluby zakonne w 1299 roku, wstąpił do benedyktyńskiego opactwa św. Werburgi w Chester i napisał Polychronicon — dzieje świata od stworzenia do własnych czasów w siedmiu księgach, na wzór siedmiu dni stworzenia. Winchester College zauważa, że odpisy Polychronicon z tą mapą stanowią prawie jedną czwartą zachowanych średniowiecznych map mappa mundi.

National Library of Scotland, opisując mapę Higdena we własnym rękopisie z XV wieku, wyjaśnia, że przeszła ona od okrągłej formy T-O do kształtu owalnego, ze wschodem u góry. Odpis Polychronicon w Huntington Library (HM 132), powstały w Anglii między 1340 a 1360 rokiem, zawiera owalną mapę z Jerozolimą pośrodku, oceanem na obrzeżu i Adamem i Ewą z wężem na drzewie u góry. Ten sam układ jest tutaj: otoczone murem miasto w Iudea, z krótką nazwą oznaczoną kreską skrótu, stoi blisko środka owalu, rzeka iordanus tuż nad nim, a Wyspy Brytyjskie leżą na dole, w pasie Oceanu.

Otoczone murem miasto w Iudea, z krótką nazwą pod kreską skrótu, z palestina, galilea, idumea i rzeką iordanus. — Otoczone murem miasto w *Iudea*, z krótką nazwą pod kreską skrótu, z *palestina*, *galilea*, *idumea* i rzeką *iordanus*.

Sam arkusz wydrukowano w XIX wieku. To plansza z Les monuments de la géographie, w których Edme-François Jomard (1777–1862) publikował dawne mapy w faksymile, w wielkości oryginałów. Bibliothèque nationale de France nazywa go pierwszym konserwatorem działu map utworzonego w Bibliotece Królewskiej w Paryżu w 1828 roku. Według Royal Geographical Society of South Australia pierwszy zeszyt atlasu ukazał się do 1842 roku, a kolejne do 1862. Genewski opis notuje „Dessin de Jomard” i podaje jako adres wydawniczy Paryż, Duprat, z otwartym rokiem [18--?]; w polu daty stoi 1800, co powtarzamy w cechach tak, jak podano. W lewym dolnym rogu plansza jest sygnowana: A. de Courville, lith. Ani opis, ani arkusz nie mówią, który rękopis skopiował Jomard.

Na co zwrócić uwagę na arkuszu

Adam i Ewa u góry owalu, między Ori a ens, nad Indus fluui(us).
Otoczone murem miasto w Iudea, a wokół niego palestina, galilea i rzeka iordanus.
W prawym górnym rogu Morze Czerwone, mare rubrū, a pod nim napis trasit(us) hebreho(rum) — przejście Hebrajczyków — w pobliżu Nil(us) fluui(us).
parisius, Paryż, narysowany jako miasto w murach w francia.
Wyspy Brytyjskie w pasie Oceanu na dole: scocia, anglia, man, Walia i hibernia; a w prawym dolnym rogu Insule fortunare, Wyspy Szczęśliwe.
Głowy wiatrów w narożnikach, dwie z podpisami Eurus i affric(us).

Wyspy Brytyjskie w pasie Oceanu: scocia, man, anglia, Walia i hibernia, a wyżej na lądzie picardia i belgica. — Wyspy Brytyjskie w pasie Oceanu: *scocia*, *man*, *anglia*, Walia i *hibernia*, a wyżej na lądzie *picardia* i *belgica*.

David Woodward w pierwszym tomie The History of Cartography przypisuje Jomardowi konkurencyjny atlas faksymiliów z trzydziestoma średniowiecznymi mapami świata, obok 117 map mappae mundi w atlasie Santaréma z 1849 roku. Po śmierci Jomarda jego kolega Armand d’Avezac nadał zbiorowi ostateczny porządek; jego spis Monuments de la géographie ukazał się w Paryżu w 1867 roku.

Wszystko o tym arkuszu: pełny opis

Wszystkie napisy na arkuszu

Mapa naśladuje gotyckie pismo książkowe, w którym wielkie i małe litery nie zawsze się różnią; nazwy podajemy litera po literze tak, jak stoją, małymi literami, jeśli wielka litera nie jest wyraźna, a długie s oddajemy jako s. Średniowieczny znak -us, uniesiony haczyk podobny do małej 9, zapisujemy jako (us), znak -rum jako (rum); litera pod kreską skrótu zachowuje kreskę (ū, ō). Czego nie udało się pewnie odczytać, opisujemy, a nie zgadujemy. Wewnątrz owalu podajemy tylko większe nazwy.

Górny margines, na osobnej karteczce: N^o 84, numer na czerwono, i XIV^me siècle. [XIV wiek]. Na prawo od niej, nad mapą: mała cyfra 5. Prawy górny róg, ołówkiem: 1.82 i I.
Na górze pasa Oceanu: Ori i ens [Oriens, wschód], po obu stronach sceny raju. Pod owalem: Occidens [zachód].
Głowy wiatrów w narożnikach: w lewym górnym napis z pięciu lub sześciu gotyckich liter zakończony znakiem -us, nieodczytany z pewnością; w prawym górnym Eurus; w prawym dolnym affric(us) [Africus]; w lewym dolnym fanoni(us) [zamiast Favonius].
Góra owalu: Adam i Ewa oraz drzewo z małą postacią o ludzkiej twarzy, bez nazwy; pod nimi Indus fluui(us) [rzeka Indus].
Azja: parcia, media, persida, mare caspiū [Morze Kaspijskie], assiria, Tigris fluui(us), babilonia, caldea, eufrates, armenia, gothia.
Ziemia Święta: otoczone murem miasto z krótką nazwą pod długą kreską skrótu; wokół niego Iudea, palestina, galilea, iordanus [Jordan], idumea i cedar; w morzu poniżej creta, cipr(us) i rod(us).
Morze Czerwone i Egipt, w prawym górnym rogu: mare rubrū [Morze Czerwone], saba, arabia, mōs syna [góra Synaj], trasit(us) hebreho(rum) [przejście Hebrajczyków], Nil(us) fluui(us) [Nil].
Afryka, po prawej i w prawym dolnym rogu: libia, mare arnosum, numidia, getulia, mauritāia, gara-mantes w dwóch wierszach, mōs atlas [góry Atlas], gades.
Europa, w lewym dolnym rogu: grecia, sicilia, corsica, sardinia, burgudia, francia z parisius w obrysie murów, belgica, picardia, bauarria, franconia; we Włoszech miasto w murach, którego krótka nazwa jest niejasna.
Pas Oceanu, po lewej i na dole: Dacia; krótka nazwa zaczynająca się od Til, z niejasnym końcem; na dole scocia, man, anglia, VB allia tak, jak narysowano [Wallia, Walia] i hibernia; w prawym dolnym rogu Insule fortunare [Wyspy Szczęśliwe].
Dolny margines: po lewej A. de Courville, lith.; po prawej wersalikami konturowymi X^e SIÈCLE—1, BIBL. R. DE TURIN; 2, B. DE LE, ucięte na krawędzi arkusza.

W dwóch miejscach arkusz przeczy sam sobie. Karteczka nad mapą podaje XIV wiek, a drukowana linijka na dolnym marginesie mówi o X wieku i o mapie w bibliotece królewskiej w Turynie: nie opisuje tej mapy i urywa się na prawej krawędzi. Wyspy w prawym dolnym rogu zapisano jako Insule fortunare, z r tam, gdzie łacińska nazwa ma t.

Wydania i inne znane egzemplarze

Bibliothèque de Genève, BGE Musée cartogr. 1/84: ten egzemplarz, opublikowany w e-rara z oznaczeniem Public Domain Mark, DOI 10.3931/e-rara-91533. Rekord DOI podaje tytuł Monuments de la géographie ou Recueil d’anciennes cartes européennes et orientales … / [Mappemonde d’Higden], wymienia Jomard, Edme-François, i notuje „1 carte ; 29 x 20 cm”, „Dessin de Jomard” oraz „Paris : Duprat, [18--?]. - 13/5”; w polu roku wydania stoi 1800.
Bibliothèque nationale de France: Les monuments de la géographie … publiés en fac similé de la grandeur des originaux par M. Jomard, Paryż, Duprat, [1846-1862], jeden tom w wielkim folio. Opis wymienia egzemplarze, między innymi w dziale map (GE CC-1232, dwa egzemplarze oprawne, jeden z nich w Réserve; GF 912.22 JOMA m, plansze w tece), w Société de Géographie (FOL-SG D2-83 i D2-83 (BIS)) oraz w Arsenale (FOL-NF-10149). Pojedynczych plansz nie wymienia.
Royal Geographical Society of South Australia: egzemplarz atlasu, który Towarzystwo opisuje jako ręcznie kolorowane litografie; podaje 1854 jako oficjalną datę dzieła, pierwszy zeszyt do 1842 roku i kolejne do 1862. Ten opis dotyczy ich egzemplarza.
Armand d’Avezac, Inventaire et classement raisonné des “Monuments de la géographie” par M. Jomard, Paryż, E. Donnaud, 1867, osiem stron, odbitka z biuletynu Académie des inscriptions et belles-lettres (posiedzenie z 30 sierpnia 1867); w zbiorach bibliotek francuskiego Ministerstwa Obrony.
Rękopisy mapy Higdena wymienione w źródłach historii: Huntington Library, HM 132, karta 4v (Anglia, 1340–1360); National Library of Scotland, Adv.MS.33.4.12 (XV wiek, kolorowana, 22 × 30 cm); British Library, Royal MS 14 C IX, z dwiema mapami; oraz odpis w Winchester College. Żaden z nich nie jest wskazany jako wzór planszy Jomarda.
Żaden z tych opisów nie podaje stanów płyty. Daty się różnią: 1800 w polu daty opisu genewskiego i [18--?] w jego adresie wydawniczym, [1846-1862] w Bibliothèque nationale de France, od 1842 do 1862 dla zeszytów według Royal Geographical Society of South Australia.

Wpisy katalogowe i źródła

Bibliothèque de Genève, BGE Musée cartogr. 1/84; e-rara 26117936; DOI 10.3931/e-rara-91533; 13/5 w opisie. Bibliothèque nationale de France, rekord FRBNF40701189. Źródła historii i tego opisu: rekord DataCite dla DOI 10.3931/e-rara-91533; katalog Bibliothèque nationale de France i jej strona o Edme-François Jomardzie; Britannica, „Ranulf Higden”; Winchester College, „Ranulf Higden, Polychronicon, late 14th century”; National Library of Scotland, opis Adv.MS.33.4.12; Digital Scriptorium, opis Huntington Library HM 132; C. Dreer i K. D. Lilley, „Universal Histories and their Geographies: Navigating the Maps and Texts of Higden’s Polychronicon” (2017); D. Woodward, „Medieval Mappaemundi”, w: The History of Cartography, t. 1; Royal Geographical Society of South Australia, „Jomard Atlas 1854”; spis d’Avezaca z 1867 roku według bibliotek francuskiego Ministerstwa Obrony.

Ten egzemplarz

Plansza jest wydrukowana czernią i szarością na kremowym papierze, pas Oceanu i morza zacieniowano szarym punktowaniem; koloru nie ma. Długa pionowa linia biegnie przez całą wysokość arkusza blisko lewej krawędzi, a poziome zagięcie przecina dolny margines tuż nad drukowaną linijką o Turynie. Na marginesach rozsiane są drobne ciemne plamki. Karteczka z numerem u góry to osobny kawałek papieru; zapiski ołówkiem 1.82 i I nie należą do drukowanej planszy. Oba leżą poza ramką kadrowania pliku, a linijka litografa i ucięty podpis — wewnątrz niej i zostały zachowane.

Państwa plik

Oryginał	Edme-François Jomard, Les monuments de la géographie, Paryż: Duprat, [18--?]; plansza [Mappemonde d’Higden], w opisie 13/5; litografia sygnowana A. de Courville; 29 × 20 cm; Bibliothèque de Genève, BGE Musée cartogr. 1/84
Skan	cały arkusz 3589 × 4524 px; mapa w ramce kadrowania 2585 × 3772 px
Wydruk przy 300 dpi	mapa drukuje się do 31 cm, cały arkusz z marginesami do 38 cm
Do pobrania	sześć archiwów ZIP: cały arkusz, przycięty, 3:2, 4:3, 5:4 i ISO A
W każdym archiwum	jeden JPEG w 300 dpi, paszport restauracji w PDF, plik READ ME

Jak drukować

Arkusz jest pionowy i niewielki: proszę drukować go w 300 dpi w podanym wyżej rozmiarze i nie pozwolić drukarni powiększać pliku.
Proszę wybrać archiwum o proporcjach ramy, aby nic nie zostało ucięte ani rozciągnięte.
Proszę zamówić matowy papier fine art, sRGB, bez automatycznej korekcji.
Gdzie wydrukować: drukarnie w pobliżu i sprawdzone ceny laboratoriów internetowych.

Źródło i prawa

Plik powstał ze skanu Bibliothèque de Genève opublikowanego w e-rara, sygnatura BGE Musée cartogr. 1/84, DOI 10.3931/e-rara-91533, z oznaczeniem Public Domain Mark. Biblioteka prosi, by przy reprodukcjach podawać autora, miejsce i DOI: Edme-François Jomard, Bibliothèque de Genève, 10.3931/e-rara-91533. Opis nie podaje kolorystyki ani techniki druku; sygnatura litografa jest na arkuszu. Ton papieru wyrównano i usunięto jedną plamkę na marginesie; drukowanych linii nie dotykano. W pakiecie nie ma pliku TIFF. Opis w katalogu: e-rara (Bibliothèque de Genève) →

Każda mapa to skan oryginalnego arkusza ze zbiorów archiwalnych — z nazwą biblioteki, sygnaturą i rokiem. Niczego nie generujemy ani nie przerysowujemy.

Pytania

Jak duży wydruk mogę zrobić?

Mapa do 31 cm na dłuższym boku przy 300 dpi, cały arkusz z marginesami do 38 cm — z własnej rozdzielczości skanu, bez powiększania. Pasuje do małej ramy.

Czy to średniowieczny rękopis?

Nie. To XIX-wieczne litografowane faksymile z atlasu Jomarda, według mapy świata z XIV wieku, takiej jak w odpisach Polychronicon Higdena. Ani opis, ani arkusz nie podają rękopisu, który skopiował Jomard.

Dlaczego wschód jest u góry?

Mapy Higdena stawiają wschód u góry, jak zauważa National Library of Scotland. Tutaj Ori i ens stoją na górze owalu, a Occidens pod nim.

Dlaczego w cechach jest rok 1800?

Opis biblioteki podaje 1800 w polu daty i [18--?] w adresie wydawniczym; według Royal Geographical Society of South Australia atlas ukazywał się w zeszytach między 1842 a 1862 rokiem. Powtarzamy datę z opisu i nie dodajemy własnej.

Co to za drukowana linijka pod mapą?

Część podpisu wersalikami konturowymi, X^e SIÈCLE—1, BIBL. R. DE TURIN; 2, B. DE LE, ucięta na krawędzi arkusza. Mówi o mapach z X wieku, nie o tej. Leży w ramce kadrowania i została zachowana, tak jak linijka litografa A. de Courville, lith.