Home/Catalogus/Oude wereldkaarten/19e eeuw/Oude wereldkaart — mappa mundi van Turijn, facsimile Jomard

Oude wereldkaart — mappa mundi van Turijn, facsimile Jomard

Name: Oude wereldkaart — mappa mundi van Turijn, facsimile Jomard
Brand: Old Map Studio
SKU: ERARA26117904
Price: 14.9 USD
Availability: InStock

CODE: ERARA26117904

Schrijf een recensie

$14⁹⁰

dit product is elektronisch uitgegeven.

Vraag over deze kaart

Omschrijving

Een oude wereldkaart: de mappa mundi van Turijn in het facsimile van Jomard

De wereld op dit blad is een cirkel, omringd door de Oceaan, met het oosten boven. Daar staan Adam en Eva op een smalle balk, en naast Eva kronkelt de slang om een paal. De Middellandse Zee loopt vanuit het midden omlaag als een rechte band vol kleine rechthoekige eilanden, en in de vier hoeken zitten naakte windfiguren schrijlings op zakken en blazen op hoorns.

Adam en Eva boven in de cirkel, staand op een smalle balk, met de slang om de paal naast Eva gewonden; daaronder mons carmelus, rechts SYDON en DAN. — Adam en Eva boven in de cirkel, staand op een smalle balk, met de slang om de paal naast Eva gewonden; daaronder *mons carmelus*, rechts *SYDON* en *DAN*.

Een strookje boven de kaart vermeldt N^o 57 XII^e siècle, en de bibliotheekbeschrijving noemt de plaat [Mappemonde de Turin]. De Enciclopèdia Catalana beschrijft de wereldkaart van de Beatus van Turijn, een handschrift van het werk van Beatus van Liébana, als cirkelvormig, met de vier hoofdwinden die in de hoeken op opgeblazen huiden rijden, Adam, Eva en de slang in het paradijs en een vierde continent naar de tekst van Isidorus; ze plaatst het handschrift op zijn vroegst rond 1100 en geeft de opvatting weer dat het in Girona is gekopieerd. De kaart hier toont dezelfde kenmerken, al noemen beschrijving noch blad het handschrift.

De windfiguur linksboven, schrijlings op een zak en blazend op een gedraaide hoorn, met daarnaast de lange geringde buis.

The History of Cartography voert de grote Beatuskaarten, waarvan er veertien bewaard zijn, terug op een verloren voorbeeld uit 776–86 en noemt een vierde continent voorbij de oceaan hun belangrijkste kenmerk; de legende daarvan citeert zij uit het handschrift van Turijn: daar zouden de Antipoden wonen. Hier loopt de legende langs de rechterrand omhoog en begint met Extra tres aūt partes orbis quarta pars trans oceanum. Jeruzalem, Ihrlm, is alleen een naam aan de voet van de mons synai; nergens op de kaart is een stad getekend.

Het blad zelf werd in de negentiende eeuw gedrukt als plaat van Les monuments de la géographie, waarin Edme-François Jomard (1777–1862) oude kaarten in facsimile op de grootte van de originelen uitgaf. De Bibliothèque nationale de France noemt hem de eerste conservator van de kaartenafdeling die in 1828 aan de Koninklijke Bibliotheek in Parijs werd opgericht. Volgens de Royal Geographical Society of South Australia was de eerste aflevering van de atlas in 1842 verschenen en volgden er meer tot 1862. De beschrijving uit Genève vermeldt “Dessin de Jomard” en Paris, Duprat, [18--?]; het datumveld geeft 1800, dat wij ongewijzigd in de kenmerken overnemen.

Waar u op het blad op kunt letten

Adam en Eva op hun balk bovenaan, de slang om de paal naast Eva gewonden, daaronder mons carmelus.
De windfiguren in de hoeken, elk schrijlings op een zak en blazend op een hoorn, met daarnaast een tweede, lange geringde buis; de twee onderste figuren staan op hun kop.
De Middellandse Zee met veertien eilandkaders, waarvan er maar zes een naam dragen, onder meer Samo insula en Corsico insula.
Ihrlm aan de voet van de mons synai, met BABILONIA langs het water eronder geschreven.
De legende van het vierde deel langs de rechterrand en daarnaast een lange notitie over de Nijl, die begint met Fluuius nilus.
In het driehoekige veld rechtsboven gens Amazona fertur habitasse [hier zou het volk van de Amazones hebben gewoond].

De Middellandse Zee als rechte band van eilandkaders: Coor insula, Samo insula, Corsico insula en TASSIS onder de benoemde, de rest leeg gelaten. — De Middellandse Zee als rechte band van eilandkaders: *Coor insula*, *Samo insula*, *Corsico insula* en *TASSIS* onder de benoemde, de rest leeg gelaten.

David Woodward schrijft Jomard in hetzelfde deel een concurrerende facsimileatlas met dertig middeleeuwse wereldkaarten toe. Het handschrift bevindt zich in Turijn, waar de bibliotheek in 1904 brandde; de door de Enciclopèdia Catalana genoemde onderzoekers zijn het oneens over de vraag of de codex werd beschadigd.

Alles over dit blad: volledige beschrijving

Alle opschriften op het blad

De kaart bootst een middeleeuws boekschrift na dat unciale hoofdletters met kleine letters mengt. De namen staan letter voor letter, in hoofdletters waar het blad die gebruikt, met de lange s gedrukt als s; een letter onder een afkortingsstreep houdt de streep (aūt). Binnen de cirkel zijn alleen de duidelijkere namen opgenomen, en lange legenden zijn alleen geciteerd voor zover ze met zekerheid gelezen konden worden.

Bovenmarge, gedrukt: MONUMENS DE LA GÉOGRAPHIE, Publiés par M. Jomard. Rechts daarvan, op een opgeplakt strookje: N^o 57, het getal in rood, en XII^e siècle. [twaalfde eeuw]. Rechterbovenhoek: een vage potloodnotitie die begint met 12, en in inkt een getal dat begint met 1. met de letter I, niet met zekerheid gelezen.
Boven de cirkel: het plaatnummer 1.
Oceaanband bovenaan: insula en Crisa & algure insula.
Paradijs en Oosten: Adam, Eva en de slang, zonder namen; om hen heen Armenia, mons caucasus, mons carmelus, IOR, SYDON, DAN en MESOPOTANIA.
Azië, linksboven: de letters A S I A over de bergen verspreid; ARENOSA, Capado-cia op twee regels, Calcedonia, Frigia, Pamphilia, ASIA MINORE en DESER-TA.
Het Nabije Oosten: mons synai boven twee toppen, Ihrlm [Jeruzalem] aan hun voet, ASCALONES, IVDEA, BABILONIA; ANTIOCHIA en mons Arabie op twee andere toppen; mare ru-brum [de Rode Zee].
Rechtsboven, in een driehoekig veld: een notitie die eindigt op in hac regio-ne gens Amazona fertur habitasse [in deze streek zou het volk van de Amazones hebben gewoond], de eerste woorden niet met zekerheid gelezen; daarnaast een opschrift dat eindigt op india.
Rechterkant: een lange legende over de Nijl, die begint met Fluuius nilus en eindigt met arenosa & ethiopie.
Rechterrand, voorbij een strook water, de legende van het vierde deel: Extra tres aūt partes orbis quarta pars trans oceanum interior est … met de antipodes en als laatste woord pdūtur [buiten de drie delen van de wereld is er een vierde deel, voorbij de oceaan; daar zouden de Antipoden wonen].
Europa, linksonder: een regel die begint met hic CAPVT, het laatste woord niet met zekerheid gelezen; SARMATI, Germania, DARDANIA, MACEDONIA, Thesalonica, Constantinopoli, Aquileia, Suebi, francia, Gallia Belgia, Gallia lugdunensi, montes GALLIARVM, TOLOSA, GALLECIA, RAVENNA, SALERNA, BENEBENTI, Roma, NARBONA, Cesar augusta, BETICA; de letters van EVROPA links naar beneden verspreid.
Afrika, rechtsonder: GARAMANTES, GETULI, Abentante, montes ATLANTES en een ovaal meer met LA en cus aan weerszijden geschreven.
De Middellandse Zee: Coor insula, Samo insula, Sicin, Corsico insula, TASSIS en ERS / S; acht van de veertien kaders zijn leeg.
Oceaanband links en onder: tile insula, een kader dat begint met tancu, niet met zekerheid gelezen, Brita-nia insula, Sco-tia insula en langs de binnenrand SCI IACOBI APLI [van de heilige apostel Jakobus]; drie kaders rechtsonder zijn leeg.
De vier windfiguren in de hoeken dragen geen naam.

Het blad en zijn beschrijvingen stemmen op drie punten niet overeen. Het strookje noemt de twaalfde eeuw, terwijl de beschrijving uit Genève 1800 in het datumveld heeft en [18--?] in het impressum. Dezelfde beschrijving geeft als taal Italiaans op, hoewel elke naam op de kaart Latijn is. En MESOPOTANIA wordt met een N gespeld. Jeruzalem, Rome en Constantinopel verschijnen alleen als namen, zonder enige tekening van een stad.

Uitgaven en andere bekende exemplaren

Bibliothèque de Genève, BGE Musée cartogr. 1/57: dit exemplaar, op e-rara gepubliceerd onder de Public Domain Mark, DOI 10.3931/e-rara-91525. Het DOI-record geeft als titel Monuments de la géographie ou Recueil d’anciennes cartes européennes et orientales … / [Mappemonde de Turin], als maker [s.n.], en vermeldt “1 carte ; 36 x 36 cm”, “Dessin de Jomard” en “Paris : Duprat, [18--?]. - 13”; het veld publicatiejaar geeft 1800 en de taalcode is Italiaans.
Bibliothèque nationale de France: Les monuments de la géographie … publiés en fac similé de la grandeur des originaux par M. Jomard, Paris, Duprat, [1846-1862], één band in groot folio. Het record noemt exemplaren, onder meer in de kaartenafdeling (GE CC-1232, twee gebonden exemplaren, waarvan één in de Réserve; GF 912.22 JOMA m, platen in een portefeuille), bij de Société de Géographie (FOL-SG D2-83 en D2-83 (BIS)) en in het Arsenal (FOL-NF-10149). Losse platen noemt het niet.
Royal Geographical Society of South Australia: een exemplaar van de atlas, dat het genootschap beschrijft als met de hand gekleurde lithografische platen; het noemt 1854 als officiële datum van het werk, de eerste aflevering in 1842 en verdere tot 1862. Die beschrijving geldt voor zijn exemplaar.
Armand d’Avezac, Inventaire et classement raisonné des “Monuments de la géographie”, Paris, E. Donnaud, 1867; opgenomen in de bibliotheken van het Franse ministerie van Defensie.
Het handschrift: Turijn, Biblioteca Nazionale Universitaria, I.II.1, in The History of Cartography met de oude signatuur D.V.39; de monografie van Jim Siebold over de kaart geeft de folia 38v–39 en 39 × 27,5 cm en dateert haar in het eerste kwart van de twaalfde eeuw, terwijl zijn lijst van Beatuscodices de folia 45v–46, 372 × 296 mm en 1150 geeft; beide gegevens stemmen niet overeen. Beschrijving uit Genève noch blad noemen dit handschrift als voorbeeld van Jomard.
Geen van deze records noemt staten van de plaat. De data lopen uiteen: 1800 in het datumveld van de beschrijving uit Genève en [18--?] in het impressum, [1846-1862] bij de Bibliothèque nationale de France, 1842 tot 1862 voor de afleveringen volgens de Royal Geographical Society of South Australia.

Catalogusrecords en bronnen

e-rara (Bibliothèque de Genève), DOI 10.3931/e-rara-91525, gelezen via DataCite; de e-rarapagina zelf kon niet worden geopend.
Bibliothèque nationale de France, catalogue général, record FRBNF40701189.
David Woodward, “Medieval Mappaemundi”, The History of Cartography, deel 1, hoofdstuk 18.
Enciclopèdia Catalana, Catalunya romànica, “Beatus de Torí (Girona)”.
Jim Siebold, monografie over de Beatuskaart van Turijn, myoldmaps.com.
World History Commons, “The Turin Beatus Map of the World”.
Bibliothèque nationale de France, “Edme-François Jomard (1777-1862) et l’aide aux voyageurs”.
Royal Geographical Society of South Australia, “Jomard Atlas 1854”.

Dit exemplaar

Een ongekleurde afdruk op crèmekleurig papier; de reekstitel staat gedrukt in de linkerbovenmarge, het plaatnummer op een rechts opgeplakt strookje.
Een regel van drukker of lithograaf is op het blad niet te zien.
De rechterbenedenhoek van het blad is schuin afgesneden, en daar is een klein driehoekje achtergrond zichtbaar.
Vage verticale lijnen lopen over het blad, en in de marges liggen kleine donkere stipjes.
Delen van de windfiguur rechtsonder zijn alleen met een gestippelde omtrek getekend.
Bij de restauratie is de papiertoon gelijkgetrokken; de gedrukte lijnen zijn niet aangeraakt.

Uw bestand

Origineel	Edme-François Jomard, Les monuments de la géographie, Paris: Duprat, [18--?]; plaat [Mappemonde de Turin], 13 in de beschrijving; 36 × 36 cm; Bibliothèque de Genève, BGE Musée cartogr. 1/57
Scan	volledig blad 4468 × 4482 px; de kaart binnen de bijgesneden rand 3395 × 3245 px
Afdrukformaat bij 300 dpi	de kaart drukt tot 28 cm, het volledige blad met marges tot 37 cm
U downloadt	zes ZIP-archieven: volledig blad, bijgesneden, 3:2, 4:3, 5:4 en ISO A
In elk archief	een JPEG op 300 dpi, het restauratiepaspoort als PDF, een READ ME

Zo drukt u af

Het blad is klein: druk het af op 300 dpi in het formaat hierboven en laat de drukkerij het bestand niet vergroten.
Kies het archief met de verhoudingen van uw lijst en vraag om mat fine-artpapier, sRGB, automatische verbetering uit.
Waar afdrukken: drukkers bij u in de buurt en gecontroleerde prijzen van online labs.

Bron en rechten

Het bestand is gemaakt van de scan van de Bibliothèque de Genève op e-rara, signatuur BGE Musée cartogr. 1/57, DOI 10.3931/e-rara-91525, onder de Public Domain Mark. De bibliotheek vraagt bij reproducties de auteur, de plaats en de DOI te vermelden: Edme-François Jomard, Bibliothèque de Genève, 10.3931/e-rara-91525. De beschrijving noemt druktechniek noch kleuring. De papiertoon is gelijkgetrokken; de gedrukte lijnen zijn niet aangeraakt. De rechterbenedenhoek van het blad is schuin afgesneden, zodat binnen de bijgesneden rand een klein driehoekje achtergrond zichtbaar is. Er zit geen TIFF-master in het pakket. Catalogusrecord: e-rara (Bibliothèque de Genève) →

Elke kaart is een scan van een echt archiefstuk — met vermelding van bibliotheek, signatuur en jaar. Niets gegenereerd, niets nagetekend.

Vragen

Hoe groot kan ik hem afdrukken?

De kaart tot 28 cm aan de lange zijde bij 300 dpi, het volledige blad met marges tot 37 cm, uit de eigen resolutie van de scan, niet vergroot.

Is dit een middeleeuws handschrift?

Nee. Het is een negentiende-eeuws facsimile uit de atlas van Jomard, naar een wereldkaart die het strookje erboven in de twaalfde eeuw dateert. De beschrijving noemt hem de kaart van Turijn; beschrijving noch blad noemen het handschrift.

Waarom staat 1800 in de kenmerken?

De bibliotheekbeschrijving geeft 1800 in het datumveld en [18--?] in het impressum; volgens de Royal Geographical Society of South Australia was de eerste aflevering van de atlas in 1842 verschenen en volgden er meer tot 1862. Wij nemen de datum van de beschrijving over en voegen geen eigen datering toe.

Waarom ligt het oosten boven?

De grote Beatuskaarten zijn volgens The History of Cartography allemaal op het oosten gericht. Hier staat het paradijs, met Adam en Eva, bovenaan in de cirkel.

Wie zijn de figuren in de hoeken?

De vier hoofdwinden. De Enciclopèdia Catalana beschrijft ze op de kaart van Turijn als ruiters op opgeblazen huiden; op dit blad zit elk schrijlings op een zak en blaast op een hoorn, en de twee onderste figuren staan op hun kop.