Oude wereldkaart 1807 — Hansteen, Abweichungskarten

Een oude magnetische wereldkaart van Hansteen, 1807–1819

Zes kleine wereldkaarten delen dit blad: declinatiekaarten – Abweichungskarten – voor 1770, 1710, 1720 en 1730, genummerd IV tot VII, en inclinatiekaarten – Neigungskarten – voor 1700 en 1600, genummerd VIII en IX. De National Library of Norway catalogiseert het als manuscript: een gedrukte kaart met verdere met de hand getekende gegevens en een met de hand geschreven titel, rechtsboven gemerkt “Tab II”. Het is het model voor Tab. II van de Magnetischer Atlas die hoorde bij Christopher Hansteens studie over het magnetisme van de aarde, gepubliceerd in 1819. Op dit blad en op de gedrukte plaat heet de grote kaart No. IV. Abweichungskarte für das Jahr 1770; de beschrijving van de National Library of Norway geeft 1700.

Hansteen (1784–1873), de Noorse natuurkundige en sterrenkundige, dateerde het begin van zijn onderzoek op begin 1807. In 1811 vroeg de Koninklijke Deense Academie van Wetenschappen in Kopenhagen of één enkele magnetische as alle magnetische verschijnselen van de aarde kon verklaren, en Hansteen won door aan te voeren dat er twee assen nodig waren. Zijn Untersuchungen über den Magnetismus der Erde werd in 1819 in Christiania gedrukt “met 5 koperplaten en een atlas van 7 kaarten”. Hij zette de waarnemingen naar breedte en lengte uit op grote werkkaarten en trok de krommen door de punten van gelijke declinatie of inclinatie.

De catalogus geeft als herkomst van het blad Christopher Hansteen en de astronomische sterrenwacht van de universiteit; vandaag is het eigendom van het Museum for universitets- og vitenskapshistorie, en de National Library of Norway digitaliseerde het in 2022. Het meet 28 × 47 cm en is gedateerd tussen 1807 en 1819. Carl Friedrich Gauss weerlegde in 1839 Hansteens theorie van de magnetische assen, en Britannica acht zijn theorieën minder geslaagd dan zijn metingen.

Uw bestand

Zo drukt u af

• Een klein blad, met hoge resolutie gescand: bij 300 dpi drukt de kaart tot 89 cm, ruim boven het formaat van het origineel. Kies het archief waarvan de verhoudingen bij uw lijst passen en vraag om mat fine-artpapier in sRGB met automatische verbetering uit.
• Waar afdrukken: drukkers bij u in de buurt en gecontroleerde prijzen van online labs.

Bron en rechten

Het bestand is gemaakt van de digitalisering van de National Library of Norway; het blad is publiek domein. De beschrijving noemt het een gedrukte kaart met met de hand getekende toevoegingen en noemt noch de druktechniek noch enige kleuring. Er zit geen TIFF-master in het pakket. Catalogusrecord: Nasjonalbiblioteket →