Oude wereldkaart — Beatus van Turijn, facsimile Miller 1895, plaat 8

Een oude wereldkaart uit Millers Mappaemundi, 1895

Deze plaat geeft de wereldkaart van de Beatus van Turijn weer, een handschrift van de Apocalypscommentaar van Beatus van Liébana, nu in de Biblioteca Nazionale Universitaria in Turijn. Konrad Miller drukte haar als Tafel 8 in het atlasdeel van zijn Mappaemundi: Die ältesten Weltkarten (“de oudste wereldkaarten”), in zes delen uitgegeven in Stuttgart door J. Roth tussen 1895 en 1898. Het eerste deel van de reeks wijdde hij aan deze kaartenfamilie: Die Weltkarte des Beatus (776 n. Chr.).

The History of Cartography (1987) voert de grote Beatus-kaarten, “of which fourteen survive”, terug op een verloren prototype van 776–86 en verklaart hun doel: “the apostles were to go into every corner of the earth”. Het Catalaanse naslagwerk Catalunya Romànica dateert het handschrift van Turijn in de eerste jaren van de twaalfde eeuw en geeft de conclusie weer van de onderzoekers Cid en Vigil, dat het een in Girona gemaakte kopie is van de Beatus van Girona. Het overleefde de brand in de bibliotheek van Turijn in 1904; hoe zwaar het daarbij leed, is omstreden. John Williams gaf het weer in het deel van The Illustrated Beatus dat aan de elfde en twaalfde eeuw is gewijd (2002).

Konrad Miller (1844–1933) was een katholiek priester die natuurwetenschappen doceerde aan het Realgymnasium in Stuttgart; vanaf 1895 gaf hij de Mappaemundi uit, de wereldkaarten van de christelijke middeleeuwen (Neue Deutsche Biographie).

Waar u op het blad op kunt letten

De plaat geeft de handschriftkaart weer, die Catalunya Romànica en The History of Cartography beschrijven:

• De bekende wereld in drie delen, Europa, Azië en Afrika, gegroepeerd rond een eilandenrijke Middellandse Zee.
• Het Paradijs in Azië, met Adam, Eva en de slang.
• De vier hoofdwinden als naakte gestalten die op hoorns blazen en op opgeblazen huiden rijden.
• Een oceaanring met benoemde eilanden, onder meer Tile, Britania, Scotia en Fortunarias.
• Een vierde werelddeel, met een legende die The History of Cartography uit dit handschrift citeert, in de vertaling van de auteur: “outside the three parts of the world there is a fourth part, the farthest from the world, beyond the ocean, which is unknown to us on account of the heat of the sun.”

Uw bestand

Zo drukt u af

• Het blad ligt horizontaal. Bij 300 dpi drukt de plaat tot 47 cm. Kies het archief waarvan de verhoudingen bij uw lijst passen en vraag om mat fine-artpapier in sRGB met automatische verbetering uit.
• Waar afdrukken: drukkers bij u in de buurt en gecontroleerde prijzen van online labs.

Bron en rechten

De scan komt van e-rara.ch, het Zwitserse platform voor gedigitaliseerde oude drukken (afbeelding van de plaat 11583333). Het record van de atlas, DOI 10.3931/e-rara-38523, luidt „Die ältesten Weltkarten / 2 Atlas von 16 Lichtdruck-Tafeln : von Konrad Miller”, Jos. Roth’sche Verlagshandlung, 1895, 16 platen, en noemt als inhoud „Psalter-Karte, Beatus, Cotton Map, Hieronymus, Heinrich von Mainz, Higden”. Konrad Miller overleed in 1933; de platen zijn publiek domein. Het gescande exemplaar berust bij de ETH Library Zurich, signatuur Rar K 257: 2 (e-rara-record 11583321), en draagt de Public Domain Mark. Het formaat van de platen noemen wij hier niet. Er zit geen TIFF-master in het pakket. Catalogusrecord: e-rara →