Stara mapa świata ok. 1690 — Visscher, Orbis Terrarum Nova Tabula
Opis
Stara mapa świata Nicolaesa Visschera, Amsterdam, ok. 1690
Ta ręcznie kolorowana mapa dwóch półkul to Orbis terrarum nova et accuratissima tabula, „nowa i najdokładniejsza mapa świata”. Baner na górze arkusza wskazuje jej autora: Auctore NICOLAO VISSCHER. Biblioteka Kongresu opisuje swój egzemplarz jako wydany w Amsterdamie przez Nicolaesa Visschera, „[1690?]”, i zaznacza, że mapa znajduje się w Atlas minor Visschera. Każda półkula ma 28 cm średnicy, a arkusz mierzy 50 × 62 cm.
Na czele amsterdamskiej firmy Visscherów stało dwóch Nicolaesów. Biblioteka Kongresu wskazuje jako twórcę młodszego z nich (1649–1702) i opisuje go jako „trzecie pokolenie znanej rodziny kartografów”; po jego śmierci wdowa Elizabeth prowadziła firmę aż do 1726 roku. Inne biblioteki, które mają tę samą mapę, między innymi w Princeton, Stanford i Yale, przypisują ją jego ojcu, Nicolaesowi Visscherowi I (1618–1679), i datują na rok 1658. Leventhal Map Center w Bostonie pisze, że mapa „po raz pierwszy ukazała się w Novus Atlas Jana Janssona z 1658 roku”, a później była bez zmian wykorzystywana w atlasach zestawianych przez rodzinę Visscherów i w atlasach kompozytowych. Ten arkusz, pochodzący z Atlas minor, jest zatem najprawdopodobniej późniejszym odbiciem tej samej płyty.
Geografia mapy odpowiada połowie XVII wieku. Kalifornia jest narysowana jako duża wyspa z napisem Nova Albion, a wybrzeże Ameryki Północnej biegnie na północ do cieśniny oznaczonej jako ANIAN, przejścia, które nie istniało. Na półkuli południowej mapa pokazuje wybrzeża skartowane przez holenderskie statki, w tym te odkryte przez Abla Tasmana w latach 1642–44. HOLLANDIA NOVA, czyli północne, zachodnie i południowe wybrzeże Australii, jest narysowana z lukami i w ogóle bez wybrzeża wschodniego. Na południowym wschodzie widać południowe wybrzeże Antonij van Diemens Landt (Tasmanii), a dalej na wschód krótki odcinek wybrzeża opisany jako ZELANDIA i NOVA, czyli Nowa Zelandia, wzdłuż którego wpisano nazwy kotwicowiska Tasmana oraz C. Maria van Diemen.
Dekoracja wypełnia każde wolne miejsce wokół kół. Podpis w lewym dolnym rogu, N.P. Berchem invent., wskazuje jako projektanta holenderskiego malarza Nicolaesa Pietersza Berchema; w opisie ze Stanford rytownikiem jest Jan de Visscher. Cztery sceny mitologiczne wypełniają narożniki; Leventhal Map Center określa je jako „nawiązujące do czterech podstawowych żywiołów”: porwanie Persefony wśród płomieni, Zeus unoszony przez niebo rydwanem zaprzężonym w orły, Posejdon z orszakiem wynurzający się z morza i Demeter przyjmująca plony ziemi. Między półkulami dwa małe koła pokazują okolice biegunów północnego i południowego.
Na co zwrócić uwagę na arkuszu
- Lewy górny róg: Hades porywający Persefonę wśród płomieni; prawy górny: Zeus w rydwanie ciągniętym przez dwa orły.
- Lewy dolny róg: Posejdon z trójzębem, konie morskie i trytony; mały podpis N.P. Berchem invent. znajduje się w falach pod nimi.
- Prawy dolny róg: Demeter wśród żniwiarzy, z snopami, melonami i rogiem obfitości.
- Kalifornia jako wyspa po lewej stronie półkuli zachodniej oraz cieśnina ANIAN nad nią.
- Wybrzeża skartowane przez Holendrów w prawej dolnej części półkuli wschodniej i na lewym brzegu zachodniej: HOLLANDIA NOVA, Antonij van Diemens Landt Tasmana oraz jego ZELANDIA z NOVA.
- Koła polarne, POLUS ARCTICUS u góry i POLUS ANTARCTICUS u dołu; południowe jest prawie puste, poza czubkiem Ameryki Południowej.
Biblioteka Kongresu zaznacza, że jej egzemplarz jest złożony pionowo na pół, z drobnymi ubytkami wzdłuż górnej połowy złożenia, i podklejony płótnem; ubytek łatwo dostrzec w banerze tytułowym. Katalogi różnie datują płytę: Huntington Library podaje rok 1658, ale odnotowuje, że jeden z bibliografów umieszczał ją około roku 1680.
Wszystko na tym arkuszu: pełny opis
Wszystkie napisy na arkuszu
Poniższe nazwy podano litera w literę, tak jak występują na tym skanie, z wielkimi literami i interpunkcją arkusza; długie s zapisano jako s. Poza kołami wymieniono wszystko, co czytelne; wewnątrz nich tylko linie kół, duże nazwy oraz nazwy omawiane w opisie. Łacina jest przetłumaczona w [nawiasach kwadratowych]. Tam, gdzie wyraz jest blady lub zasłonięty, zaznaczono to.
- Baner na górze arkusza: ORBIS TERRARUM NOVA ET ACCURATISSIMA TABULA. Auctore NICOLAO VISSCHER. [Nowa i najdokładniejsza mapa świata. Autor: Nicolaes Visscher]
- Lewy dolny róg, w falach pod Posejdonem: N.P. Berchem invent. [Zaprojektował N. P. Berchem]
- Prawy dolny róg, obok głowy siedzącego brodatego mężczyzny: dwa blade wiersze drobnego pisma; na tym skanie można odczytać tylko zakończenia Visscher i sculp… (zapis ze Stanford odczytuje podpis rytownika jako J. de Visscher).
- Wokół północnego koła polarnego: POLUS ARCTICUS. [biegun północny]; w jego środku SEPTENTRIO [północ]; wzdłuż koła wewnętrznego Circulus sub Circulo Arctico; wśród nazw są Streat Anian i ANIAN., Mare Tartaricum. [Morze Tatarskie], GROENLANDT., Nova Britannia., New North Wales., New South Wales., Buttons Bay, Port Nelson, Spitsberge, OCEANVS DEVCALEDONIVS. [Ocean Deukaledoński] i Hibernia [Irlandia].
- Wokół południowego koła polarnego: POLUS ANTARCTICUS. [biegun południowy]; pośrodku wyraz częściowo zasłonięty znakiem bieguna, z którego czytelne jest …ERIDIES; wzdłuż koła wewnętrznego Circulus sub Circulo Antarctico.; u góry Fretum Magellanicum [Cieśnina Magellana], Fretum le Maire [Cieśnina Le Maire’a], Staten Eylandt i C. Hoorn [Przylądek Horn].
- Półkula zachodnia, duże nazwy: AMERICA SEPTENTRIONA-LIS. [Ameryka Północna], rozdzielona na trzy wiersze; MAR DEL NORT. [Morze Północne, czyli Atlantyk]; MAR DEL ZVR. [Morze Południowe, czyli Pacyfik], rozciągnięte przez ocean; MEXICANVS SINVS. [Zatoka Meksykańska]; Ilhas de Ladrones [Wyspy Złodziei, czyli Mariany]; na Kalifornii California i Nova Albion; na północ od niej ANIAN; blisko jej prawego brzegu, dla Azorów, Alias Flandricæ [inaczej Wyspy Flamandzkie].
- Półkula wschodnia, duże nazwy: HOLLANDIA NOVA. [Nowa Holandia]; Antonij van Diemens Landt; Xamo Desertum [pustynia Xamo], zapisane dwukrotnie wzdłuż pasa; Corea; Mare de Sala (Morze Kaspijskie); ÆTHIOPICUS. na południowym Atlantyku; MAR DI INDIA. [Morze Indyjskie]; Ins. olim Fortunatæ [wyspy dawniej zwane Szczęśliwymi, czyli Kanary].
- Nowa Zelandia, na lewym brzegu półkuli zachodniej: ZELANDIA i NOVA wzdłuż wybrzeża, z C. Maria van Diemen, ’t Eylandt dri Coningen oraz, częściowo przykrytymi ciemnym cieniowaniem wybrzeża, …bel Tasmans Rede [kotwicowisko Abla Tasmana], …oordenaers Bay [Zatoka Morderców] i Clippige hoe… [skalisty przylądek].
- Linie obu półkul: Circulus Æquinoctialis [równik], Tropicus Cancri, Tropicus Capricorni, a wzdłuż dolnych łuków AVSTRALIA INCOGNITA [nieznany ląd południowy], po jednym razie na każdej półkuli.
Niektóre elementy arkusza nie zgadzają się ze sobą ani z katalogami. Baner podaje twórcę tylko jako Nicolao Visscher, nie mówiąc, o którego z dwóch mężczyzn o tym imieniu chodzi, i dlatego biblioteki się różnią. Koła polarne są opisane jako Circulus sub Circulo Arctico i Circulus sub Circulo Antarctico., a nie zwykłą nazwą koła. Nowa Zelandia leży na samym lewym brzegu półkuli zachodniej, natomiast Tasmania, osiągnięta w tej samej wyprawie, na samym prawym brzegu wschodniej, więc oba wybrzeża znajdują się na przeciwległych krańcach arkusza.
Wydania i inne znane egzemplarze
- Biblioteka Kongresu, Geography and Map Division, G3200 1690 .V5 (LCCN 2006627252): „[Amsterdam] : Nicolao Visscher, [1690?]”; ręcznie kolorowana; dwie półkule o średnicy 28 cm każda na arkuszu 50 × 62 cm; „Występuje w Atlas minor autora. Amsterdam, 1690?”; twórca zapisany jako Nicolaes Visscher, 1649–1702. To egzemplarz reprodukowany tutaj.
- Leventhal Map Center, Boston Public Library: zapis z tą samą sygnaturą i LCCN, „[Amsterdam?] : Nicolao Visscher, [1690?]”, pokazywany na wystawie Journeys of the Imagination (2006). Jego opis mówi, że mapa „po raz pierwszy ukazała się w Novus Atlas Jana Janssona z 1658 roku”. Z zapisu nie wynika jasno, czy to osobny egzemplarz, czy opis tego samego arkusza.
- Princeton University Library, Historic Maps: adres wydawniczy „[Amsterdam] : [J. Jansson], [1658]”; twórca zapisany jako Nicolaes Visscher, 1618–1679.
- Stanford University Libraries, Glen McLaughlin Collection of California as an Island, McLaughlin 1207: „[Amsterdam]: N. Visscher, [1658]”; ręcznie kolorowana; półkule 28 cm; jako projektanta wskazuje Berchema, a jako rytownika Jana de Visschera.
- Huntington Library, 093:057 M: datowana na 1658, z uwagą, że Kashnor datuje ją na około 1680; powołuje się na Shirley 406.
- Osher Map Library, Smith Collection, 11511.0014: w Atlas Minor sive Geographia Compendiosa, Amsterdam, „ex Officina Nicolai Visscher”, datowana na 1689.
- Yale University Library: datowana na 1658, wydawca Jan Jansson; twórca zapisany jako Nicolaes Visscher, 1618–1679.
- University of Michigan Library, Clark Library: datowana na [1658?]; półkule 28 cm na arkuszu 54 × 62 cm.
- Żaden z tych zapisów nie wymienia stanów płyty. Daty rozciągają się od 1658 do [1690?], a atrybucja jest podzielona między Nicolaesa I i Nicolaesa II.
Zapisy katalogowe i źródła
Library of Congress LCCN 2006627252, sygnatura G3200 1690 .V5; zapis Leventhal Map Center w Digital Commonwealth; Princeton HMC01.6899; Stanford McLaughlin 1207; Huntington 093:057 M; Osher 11511.0014; Shirley 406, według Stanford i Huntington.
Źródła opowieści i tego opisu: zapis katalogowy Biblioteki Kongresu; opis Leventhal Map Center (Boston Public Library); zapisy katalogowe bibliotek w Princeton, Stanford, Yale, Huntington Library, Osher Map Library i University of Michigan.
Ten egzemplarz
- Kolorowany ręcznie: linie brzegowe obrysowano kolorem (zielonym dla Europy, różowym dla Azji, żółtym dla Ameryki), koła i zwrotniki przeprowadzono czerwienią, a cztery sceny narożne i kariatydy są muśnięte żółcią.
- Pionowe złożenie biegnie przez środek arkusza. U góry rozwarło się w ubytek: w banerze tytułowym między AC a CURATISSIMA oraz w dół, w północne koło polarne, gdzie przez ubytek widać tkaninę podkładu.
- Blade pionowe linie przebiegają przez dolne koło polarne i środek arkusza.
- W niektórych miejscach wewnątrz półkul widać drobne czerwonawe plamki, na przykład przy Zwrotniku Raka na lewym brzegu półkuli zachodniej.
- Odcisk płyty jest widoczny ze wszystkich czterech stron, z marginesem czystego papieru na zewnątrz.
Państwa plik
| Oryginał | Nicolaes Visscher, Orbis terrarum nova et accuratissima tabula, [Amsterdam]: Nicolao Visscher, [1690?]; ręcznie kolorowana, dwie półkule o średnicy 28 cm każda na arkuszu 50 × 62 cm |
| Skan | cały arkusz 6897 × 5824 px; mapa w ramce kadrowania 6685 × 5652 px |
| Wydruk przy 300 dpi | mapa drukuje się do 56 cm, cały arkusz z marginesami do 58 cm |
| Do pobrania | sześć archiwów ZIP: cały arkusz, przycięty, 3:2, 4:3, 5:4 i ISO A |
| W każdym archiwum | jeden JPEG w 300 dpi, paszport restauracji w PDF, plik READ ME |
Jak drukować
- Arkusz jest poziomy. Przy 300 dpi mapa drukuje się do 56 cm. Proszę wybrać archiwum pasujące do ramy i zamówić matowy papier fine art, sRGB, bez automatycznej korekcji.
- Gdzie wydrukować: drukarnie w pobliżu i sprawdzone ceny laboratoriów internetowych.
Źródło i prawa
Skan pochodzi z Library of Congress, Geography and Map Division, sygnatura G3200 1690 .V5. Biblioteka udostępnia obiekt do swobodnego wykorzystania; sama mapa należy do domeny publicznej. Rekord nie podaje techniki druku. W pakiecie nie ma pliku TIFF. Opis w katalogu: Library of Congress →
Specyfikacja
- Łacina
Załączniki
Opinie
Nie znaleziono opinii
Więcej map z XVII wieku
-
Stara mapa świata ok. 1690 — Morden & Berry, To Capt. John Wood
-
Stara mapa świata ok. 1696 — Sanson, Mappe-monde
-
Stara mapa świata 1684 — Sanson, Mappa Mondo
-
Stara mapa świata 1680 — Sanson, A Mapp of All the World
-
Stara mapa świata 1677 — Duval, Carte Vniverselle du Commerce
-
Stara mapa świata ok. 1675 — Seller, Novissima Totius Orbis
